Leczenie Odwykowe

Uzależnienie alkoholowe w zasadzie różni się od innych tego typu chorób tym, że środek chemiczny, jakim jest etanol, zaczyna coraz bardziej wpływać na reakcje przebiegające w organizmie chorego. W związku z tym człowiek zaczyna odczuwać potrzebę uzupełniania stężenia alkoholu we krwi. Dodatkowym problemem, który występuje już w każdym rodzaju uzależnienia, jest uzależnianie się psychiki. Chory nie tylko czuje, że musi się napić, ale także ma na to ochotę, ponieważ w stanie upojenia alkoholowego bardzo łatwo zapomina się o wszelkich problemach życia codziennego.

Jednak najgorsze jest uzależnienie organizmu, który z czasem coraz gorzej radzi sobie z brakiem alkoholu. Jest wiele czynników, które mogą prowadzić do postępującego uzależnienia i nie ma tutaj znaczenia pozycja społeczna chorego. Tak naprawdę każdy z nas jest narażony na problemy z alkoholem i od nas tylko zależy czy będziemy w stanie ich uniknąć. Oczywiście na początku nikt nie przyzna się do tego, że nadużywa alkoholu. Każdy początkujący alkoholik będzie wmawiał sobie i innym, że pije tylko kiedy chce i tylko dla przyjemności. Wszelkie próby uświadomienia mu jego stanu z pewnością spełzną na niczym. Spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu, ale w miarę regularnie stanowi już poważne ryzyko. Z czasem organizm przyzwyczaja się do obecności tej substancji w krwiobiegu i zaczyna wołać o więcej. Człowiek uzależniający się nie ma szans zauważyć tej tendencji. Wydaje mu się, że picie pomaga rozładować napięcie, zapomnieć o problemach. Bardzo zdradliwe jest zaburzanie przez alkohol odczuć odnośnie temperatury czy siły. Choremu wydaje się, że po spożyciu trunku ma znacznie więcej energii, tymczasem wiadomo doskonale, że alkohol spowalnia reakcje organizmu.

Uniknięcie rozwoju choroby alkoholowej nie jest łatwe i dlatego jest ona tak powszechna i rujnuje zdrowie oraz życie wielu ludziom. Najgorszy jest fakt, że alkoholizmu nie da się wyleczyć. Jest to choroba na całe życie. Były alkoholik już zawsze będzie musiał unikać picia, ponieważ nawet najmniejsza ilość wypitego alkoholu może wywołać nawrót choroby. Oczywiście da się z tym żyć, o ile uzależnienie nie poczyniło znaczących uszkodzeń w organizmie.

Alkoholizm, jak każde uzależnienie jest wyleczalny, jednak problemem może okazać się wytrwanie w abstynencji. Na byłego alkoholika czai się bardzo wiele zagrożeń, nie tylko wywołanych działaniem alkoholu na jego mózg, ale także wieloma sytuacjami, które mogą spowodować powrót do picia. Wytrwanie w abstynencji wymaga od człowieka niemal niesamowitego poświęcenia oraz niezwykle silnej woli wytrwania w swoim postanowieniu.
Starania prowadzące do wytrwania w abstynencji muszą przede wszystkim opierać się na wytrwałości w dążeniu do celu oraz podążaniu z góry wyznaczoną ścieżką. Jeśli tylko uda się wytrwać w tak mocnym postanowieniu, wówczas były alkoholik może z powodzeniem prowadzić niemal normalne życie. Bardzo pomocne w późniejszym utrzymaniu abstynencji jest odpowiednio przeprowadzone odtrucie organizmu. Niestety samodzielne próby zerwania z nałogiem zazwyczaj kończą się niepowodzeniem. Jest to spowodowane tym, że organizm samodzielnie nie może sobie poradzić z pozbyciem się nagromadzonych toksyn, przez co uczucie chęci spożycia alkoholu jest kilkakrotnie większe. Dlatego właśnie tak bardzo ważne jest zastosowanie terapii, która w odpowiednim, dostosowanym dla pacjenta, tempie pozwoli na oczyszczenie organizmu. Stopniowo przeprowadzona terapia znacznie mniej obciąża cały organizm, a tym samym powoduje mniej skutków ubocznych.
Wyeliminowanie niekorzystnych skutków ubocznych związanych z początkowym etapem po odstawieniu alkoholu, pozwala na znaczne zwiększenie szans na utrzymanie tego stanu. Ogranizm, który poddany został odtruciu pod okiem lekarza, nie będzie tak bardzo odczuwał braku alkoholu i związanych z nim toksyn, dzięki czemu także pacjent będzie znacznie lżej przechodził ten okres, a to ułatwi mu utrzymanie abstynencji.

Uwolnienie się od nałogu alkoholowego może być niezwykle trudnym procesem. Chory musi przede wszystkim wykazać się bardzo silną wolą wyjścia z tej sytuacji. Nie mniej jednak samo pozbycie się nawyku picia nie jest końcem walki z nałogiem. Alkoholik niestety pozostaje alkoholikiem do końca życia. Musi nieustannie pilnować się, by nie powrócić do tego destrukcyjnego nałogu. Bardzo często zdarzają się powroty i to nierzadko po wielu latach bez alkoholu.
Nowe życie, bo tak można z powodzeniem nazwać okres po wyjściu z nałogu, nie jest i nie będzie już takie samo jak dawniej. Chory będzie musiał toczyć nieustanną walkę z pokusami alkoholowymi. Podstawowym wymogiem do utrzymania abstynencji jest całkowita zmiana trybu życia. Należy koniecznie znaleźć dla siebie absorbujące umysł zajęcie oraz zerwać wszelkie znajomości z ludźmi, którzy do tej pory byli najlepszymi kolegami od kieliszka. Nawet jeśli wydaje nam się, że nie będziemy w ich towarzystwie odczuwali pokusy, to jednak bardzo się mylimy. Utrzymanie kontaktów z tym środowiskiem prawie na pewno doprowadzi do powrotu do picia.
Kolejnym bardzo ważnym elementem jest wsparcie najbliższych, o ile jeszcze się od chorego nie odwrócili. Jeśli tak się nie stało, będą oni najsilniejszą linią obrony przed nałogiem. Pozwolą nie tylko zapomnieć o dotychczasowych problemach, ale także udzielą niezbędnego wsparcia emocjonalnego w chwilach wahania. Zawsze będziemy mogli zwrócić się do nich o pomoc.
Wszystkie powyższe warunki muszą zostać spełnione, by poradzić sobie z wytrwaniem w abstynencji. Należy jednak pamiętać, by do końca życia być uważnym i nie stracić pewności siebie, a wówczas z pewnością możliwe będzie życie bez nałogu. Nie będzie to co prawda już takie samo życie, jak przed chorobą, ale przy odpowiednim nastawieniu można funkcjonować niemal normalnie.

Nadużywanie alkoholu powoduje wiele skutków ubocznych. Jednak najgorszym z nich jest oczywiście uzależnienie. Organizm bardzo szybko przyzwyczaja się do obecności tego związku we krwi. Kiedy chory przestaje pić, już po niedługim czasie doświadcza pierwszych objawów zespołu abstynencyjnego. Najbardziej niebezpiecznym i traumatycznym z nich jest padaczka alkoholowa. Choć objawy takiej padaczki w znacznym stopniu przypominają zwyczajną epilepsję, to mechanizm odpowiedzialny za ich występowanie jest zupełnie inny. Chory także doznaje nagłych skurczów mięśni kończyn i twarzy, jak również może tracić przytomność. Przyczyną tych objawów nie jest uszkodzenie mózgu, jak w przypadku epilepsji, ale nagłe odstawienie lub mocne zmniejszenie dawki przyjmowanego alkoholu.

Rozpoznanie padaczki alkoholowej nie jest trudne, ponieważ wiąże się ona ściśle ze spożywaniem alkoholu. Główną przyczyną nagłych skurczów mięśniowych jest niedostatek jonów wapnia i magnezu, które to minerały są przez alkohol wypłukiwane z organizmu. Objawy bardzo przypominają ogólny obraz epilepsji, jednak diagnoza jest ułatwiona, ponieważ padaczce alkoholowej towarzyszy szereg innych, charakterystycznych tylko dla niej, objawów. Zazwyczaj jest to nadmierna potliwość ciała, biegunka czy nadpobudliwość. Chory może także mieć problemy ze snem. Napady padaczki alkoholowej nie pojawiają się od razu po zaprzestaniu picia. Najczęściej występują po około 72 godzinach, czasami wcześniej.

Pierwsza pomoc w przypadku napadu powinna wyglądać tak samo jak przy epilepsji. Chorego należy unieruchomić w celu uniknięcia urazów, pod żadnym pozorem nie wolno niczego wkładać do ust. Po ustąpieniu napadu najlepiej udać się do lekarza.

Leczenie padaczki alkoholowej zazwyczaj połączone jest z łagodzeniem innych objawów zespołu abstynencyjnego. Chory powinien być hospitalizowany. Podawanie leków przeciw epilepsji nie jest dostatecznie skuteczne. Najlepszą metodą jest odtrucie organizmu w celu usunięcia nagromadzonych toksyn oraz uzupełnienie, najczęściej poprzez kroplówki, wypłukanych minerałów.

Padaczka alkoholowa nie jest chorobą trwałą, co oznacza, że jej napady ustępują samoczynnie po kilkunastu dniach od rozpoczęcia abstynencji. Choroba ta nie jest także dziedziczna. Jednak istnieje 25% szansa, że przekształci się ona w tak zwaną padaczkę późną, czyli wywołaną ewentualnymi urazami mózgu oraz jego uszkodzeniami spowodowanymi obecnością alkoholu w organizmie.

Alkoholizm jest chorobą, jest to niezaprzeczalny fakt. Niestety sytuacja jest o tyle skomplikowana, że nie można jasno rozgraniczyć czy jest to choroba ciała, czy też ducha. Zazwyczaj uznaje się, że obie te sfery dotknięte są uzależnieniem i tak też powinno się podchodzić do leczenia. Dlatego też w leczeniu alkoholizmu, obok farmakologii, stosuje się szeroko psychoterapię.

Leczenie pacjenta uzależnionego od alkoholu powinno być zrównoważonym połączeniem tych dwóch metod, przy czym farmakologia powinna stanowić jedynie mechanizm wspomagający właściwe leczenie, ale tym głównym kierunkiem powinna być psychoterapia. Choremu należy przede wszystkim uświadomić, że może wyjść z nałogu. Musi on dostrzec życie, które do tej pory umykało mu przez alkohol. Bardzo ważne jest aby leczenie zacząć od dokładnego rozpoznania stanu pacjenta i na tej podstawie dobierać metody leczenia.

Ośrodki leczenia odwykowego na szczęście coraz częściej skłaniają się ku pomocy psychoterapeutów, którzy doskonale znają uczucia jakie targają chorymi w czasie odwyku, wiedzą jak należy z nimi rozmawiać oraz jak reagować na ich zachowania i problemy. Często lekarz jest dla pacjenta autorytetem i jego rola powinna polegać na odpowiednim motywowaniu chorego. Należy szczególnie zwrócić uwagę na takie sfery jak wypracowanie zdolności do wytrwania w abstynencji i nauka odmawiania, co pozwoli na zachowanie tego stanu. Konieczne jest także rozwiązanie ewentualnych problemów, które doprowadziły pacjenta do tego stanu. Często bowiem zdarza się, że pacjent po niedługim czasie powraca do nałogu, ponieważ ponownie nie radzi sobie z problemami jakie otaczają go na co dzień.

Wszystkie powyższe argumenty jasno przemawiają za faktem, że psychoterapia jest jedyną słuszną drogą w leczeniu uzależnienia od alkoholu. Bardzo często jest ona także potrzebna najbliższym, którzy również mogą cierpieć z powodu uzależnienia bliskiej im osoby. Skuteczna psychoterapia w połączeniu z leczeniem farmakologicznym pozwoli na pozbycie się nałogu, jednak to na chorym spoczywa ciężar wytrwania w abstynencji.

Alkoholizm jest chorobą ciała, duszy i umysłu. Alkoholik nie postrzega świata tak, jak osoby nie dotknięte alkoholizmem. Choroba jest podstępna, pijący alkoholik nieświadomie wypracowuje wiele mechanizmów, które pozwalają mu manipulować osobami wokół niego, ale przede wszystkim pozwalają one oszukiwać samego siebie.

Alkoholizmu nie da się leczyć przy pomocy leków. Oczywiście, istnieją i są często zalecane leki w początkowym okresie terapii – zwłaszcza w ciągu pierwszych dni całkowitej abstynencji. Wtedy to organizm alkoholika „domaga się” substancji, od której jest uzależniony i wiele leków może znieść lub zmniejszyć objawy odstawienia alkoholu.

Mimo to, wszelkiego rodzaju leki stosowane są tylko doraźnie, i tylko w celu minimalizacji często niebezpiecznych dla życia alkoholika objawów. Sednem leczenia alkoholizmu jest terapia, kiedy to chory stara się poznać, zrozumieć i reagować na mechanizmy choroby, zmieniać swoje wypracowane przecież latami zachowania.

Doświadczony psychiatra, który koniecznie powinien wiedzieć o uzależnieniu, może oczywiście zalecić leki, które nie są bezpośrednio związane z alkoholizmem – alkoholik często jest nerwowy, często ogrom problemów z okresu picia przytłacza do tego stopnia, że niezbędne są leki. Towarzyszą temu nerwy, napięcie, bezsenność – tutaj leki oczywiście mogą pomóc.

Stosując jakiekolwiek leki osoba uzależniona MUSI PAMIĘTAĆ że w ten sposób nie leczy się z alkoholizmu, oraz, ze względu na swoje indywidualne preferencje łatwo może uzależnić się od niektórych leków. Niezbędna jest więc stała kontrola lekarska i ograniczenie do minimum leków, które mogą uzależnić.

W leczeniu AZA wypróbowano ponad 200 leków i procedur. Badania te przyczyniły się do lepszego poznania mechanizmów patogenetycznych AZA. Nie znaleziono leków, które byłyby konkurencyjne w stosunku do  benzodiazepin lub klometiazolu, niemniej zidentyfikowano niektóre leki, które mogą być przydatne w leczeniu niektórych objawów lub grup objawów.

Alkoholowe zespoły abstynencyjne (AZA) występują u osób uzależnionych od alkoholu, które z różnych względów zaprzestają picia lub zmniejszają spożycie alkoholu. Pierwsze objawy pojawiają się wtedy, gdy znacząco obniża się stężenie alkoholu we krwi tj. zazwyczaj po kilku – kilkunastu godzinach po ostatnim spożyciu. U większości osób uzależnionych od alkoholu AZA przebiegają w sposób niepowikłany (F10.30), ale u części pacjentów, szacowanej na 5-15%, mogą wystąpić drgawki abstynencyjne (F10.31), majaczenie alkoholowe (F10.41) nierzadko przebiegające z drgawkami (F10.42).

Cele leczenia AZA

Minimalistycznym celem leczenia AZA jest umożliwienie pacjentowi, który chce lub musi przerwać picie, bezpiecznego i humanitarnego przejścia okresu odstawienia, które jest przykre, a nieraz niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia. Ważnym celem jest zapobieganie przechodzeniu niepowikłanych AZA w formy powikłane (groźne dla życia), a w szczególności zapobieganie wystąpieniu tych form po raz pierwszy, tzn. zapobieganie zjawisku tzw. „torowania” polegającemu na tym, że w kolejnych okresach abstynencji prawdopodobieństwo wystąpienia powikłanych AZA jest znacznie większe. Maksymalistycznym podejściem jest traktowanie tzw. detoksykacji alkoholowej jako okresu wstępnego, w którym pacjenta zmotywuje się i skieruje do lecznictwa odwykowego. Niestety, cel ten udaje się zrealizować jedynie u niewielkiej ilości (15-30%) osób detoksykowanych.

Przeczytaj całość »